Tüysüz köpek cinsleri tüy alerjisi yaşayan kişilere köpek sahiplenme olanağı tanımaktadır. Fakat köpek alerjisi ile tüy alerjisini karıştırmamakta fayda vardır. Köpek alerjisi köpeklerin tüylerinden değil, derilerinde ya da idrarlarında bulunan proteinler sebebiyle meydana gelmektedir. Tüysüz köpek cinsleri köpek alerjisi olan kişiler için yine risk oluşturacaktır. Alerji haricinde evinde köpek tüyü istemeyen ya da köpeğinin tüy bakımına vakit ayıramayacağını düşünen kişiler için de ideal olmaktadır. Dünyanın farklı yerlerinde tüysüz köpek cinsleri bulabilmek mümkündür. Ülkemizde çok yaygın olmadığı gibi dünya genelinde de az sayıda yetiştirilmektedir.
Tüysüz Köpek Cinsleri
American Hairless Terrier (Tüysüz Amerikan Terrier)
- 14 ila 16 yıl arasında yaşamlarını sürdürebilirler.
- Ağırlıkları yaklaşık 5,5-7,5 kilogram arasında olmaktadır.
- Ortalama 30-40 cm arası yüksekliğe ulaşabilirler.
- Zeki, oyuncu, enerjik, meraklı ve iyi huylu köpeklerdir.
- Orta boyutlarda kabul edilen kaslı bir vücuda sahiptirler.
- Bir şeye dikkat kesildiği zaman büyük kulakları dikleşir. Doğuştan avcı olma özelliğine sahiptirler.
- Arkadaş canlısı ve sevecen canlılardır. Bu nedenle çocuklarla da gayet iyi anlaşırlar.
Chinese Crested (Tüysüz Çin Köpeği)
- 13 ila 18 yıl arasında sağlıklı bir ömürleri olabilir.
- Ağırlıkları genel olarak 3,6-5,5 kilogram arasında değişmektedir.
- Yükseklikleri 28-33 cm arasında olabilir.
- Genel itibariyle sağlıklı köpeklerdir. Fakat diğer küçük ırklarda yaşandığı gibi diz kapağı problemlerine yatkınlık gösterirler.
- Dikkatli, zeki ve sevgi dolu canlılardır. Sahiplerine bağlı olurlar.
- Dünya genelinde ticaret yapılan gemilerde yaygın olarak beslenmektedir. İyi bir fare avcısı olmaları ile ünlenmişlerdir.
- Kökeni tarih öncesine dayanmaktadır.
Peruvian Inca (Tüysüz Peru Köpeği)
- Anavatanı Peru’dur. Tarihleri antik dönemlere ulaşmaktadır.
- Yaklaşık 11 ila 13 yıl arasında yaşamaktadır.
- Ağırlık ve uzunluklarına göre 3 boya ayrılırlar; küçük boy olanlar 4-8 kilogram ve 24-40 cm arasında, orta boy olanlar 8-12 kilogram ve 40-50 cm, büyük boy olanlar is 12-25 kilogram ve 50-65 cm yüksekliğine ulaşabilirler.
- Ailesine bağlı ve sevecen canlılardır.
- İyi birer bekçi oldukları bilinmektedir.
- Yüz yıllar boyunca şifacı köpekler olarak bilinmişlerdir.
- Çocuklar ve diğer köpekler ile iyi geçinirler. Fakat kediler ile araları iyi değildir.
Hairless Khala (Tüysüz Khala)
- Orta ve Güney Amerika’ya özgü köpeklerdir. Kıyı şeridinden And dağlarına kadar olan bölgelerde rastlamak mümkündür.
- Ömürleri 10-14 yıl arasında sürmektedir.
- Dişi ve erkekleri ortalama aynı boyutlarda olur.
- 6-14 kilogram ağırlığa sahip olurken 36-41 cm vücut yüksekliğine ulaşabilirler.
- Khala Bolivya dilinde giysisiz anlamına gelir.
- Aile üyeleri ve çocuklar ile iyi anlaşırlar. Sosyal köpeklerdir.
- Duyarlı ve dikkatlidirler. Aynı zamanda çok oyuncu ve neşeli oldukları bilinir.
- Bağımsızlığına düşkün ve cesur karakter yapıları bulunmaktadır. Bu nedenle tasmasız dolaştırmak önerilmemektedir.
Argentine Pila Dog (Arjantinli Pila Köpeği)
- Ortalama 20 yıl yaşamlarını sürdürebilirler.
- İnce ve orantılı bir vücut yapısına sahiptir.
- Derileri kurşuni gri rengine sahiptir.
- Dik duran ve sivri kulakları bulunmaktadır. Oldukça hızlı ve çevik köpeklerdir.
- Her ortama kolay ayak uydururlar.
- Çok iyi bekçilik yaptıkları bilinmektedir.
- Eğlenceli bir mizaçları olduğu bilinir.
African Hairless Dog (Tüysüz Afrika Köpeği)
- En eski tüysüz köpek cinslerinden biridir. Neslinin tükendiği bilinmektedir.
- Derisi genellikle gri ve tonlarındadır.
- Üzerlerinde kum rengi lekeler bulunmaktadır.
Jonangi
- Kaslı ve güçlü bir vücut yapıları bulunmaktadır.
- 18 ila 21 kilogram arasında vücut ağırlıkları mevcuttur.
- Yükseklikleri 43-53 cm arasında değişebilir. Dişi ve erkeklerinin boyutları aynıdır.
- Derileri siyah, beyaz, geyik rengi, çikolata rengi ve kaplan desenli olabilmektedir.
- Nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıyadır.
- Neredeyse hiçbir sağlık sorunu yoktur. Hipoalarjenik, sağlam ve dayanıklı bir köpek cinsidir.
Xoloitzcuintle (Tüysüz Meksika Köpeği)
- Genellikle 12-15 yıl yaşayabilirler.
- Oldukça zeki ve çevik köpeklerdir.
- Çok ender bulunan saf ırklardan biridir.
- Meksika’da doktor köpekler olarak bilinir. Çünkü yaydıkları vücut ısısı sayesinde birçok hastalığı tedavi etmişlerdir.
- Sahibine sadık ve neşeli köpeklerdir.
- Sadece gerektiği zaman havlarlar.
- Siyah, bronz ve siyah-gri gibi renklere sahip olabilirler.
3 Çeşit Tüysüz Meksika Köpeği Bulunmaktadır;
Oyuncak Meksika Köpeği: 20-25 cm yükseklik ile beraber 4,5-7 kilogram ağırlığa sahip olabilirler.
Minyatür Meksika Köpeği: Yükseklikleri 35-45 cm olabilir. Ağırlıkları 7 ila 13,5 kilogram arasında değişmektedir.
Standart Meksika Köpeği: 45-48 cm yüksekliğe ulaşabilirler. Ağırlıkları ise 13,5-25 kilogram arasında farklılık gösterebilir.
Tüysüz Köpeklerin Genel Özellikleri Nelerdir?
Tüysüz köpeklerin anatomik ve fizyolojik yapıları, kürk sahibi olan diğer köpek ırklarından oldukça fazla farklıdır. Bu farklılıklar hem günlük yaşam rutinlerini hem de sağlık yönetimlerini doğrudan etkiler.
Tüysüz köpekleri diğer ırklardan ayıran temel fiziksel ve davranışsal özellikler aşağıda sıralanmıştır:
- Vücut Isısında Artış: Normal köpeklerle aynı vücut ısısına (yaklaşık 38–39 °C) sahip olmalarına rağmen, aradaki yalıtkan tüy tabakası olmadığı için dokunulduğunda çok daha sıcak hissedilirler.
- Genetik Diş Eksikliği: Chinese Crested ve Xoloitzcuintli gibi baskın gen mutasyonuna sahip ırklarda, tüy gelişimini engelleyen gen aynı zamanda diş gelişimini de etkileyerek premolar (küçük azı) dişlerin eksik çıkmasına yol açar.
- Güneş ve Soğuk Hassasiyeti: Kürk koruması bulunmayan açık renkli ve benekli ciltleri, yaz aylarında UV ışınlarına bağlı yanıklara, kış aylarında ise hızlı ısı kaybına açıktır.
- Ter Bezlerinin Yapısı: Diğer köpekler gibi patilerinden ve solunum yoluyla ısı dengesini sağlarlar; ancak derileri doğrudan dış etkenlere maruz kaldığı için yağ bezleri daha aktif çalışabilir ve siyah nokta (komedon) oluşumu görülebilir.
- Parazitlere Karşı Görünürlük: Pire ve kene gibi dış parazitler tüylerin arasına saklanamadığı için deri üzerinde anında fark edilir ve temizlenebilir.
Tüysüz Köpeklerin Bakımı Nasıl Olmalı?
Tüysüz köpek ırkının cilt bakımı, tüy tarama ve tıraş etme gibi rutinleri içermese de kapsamlı bir dermatolojik olarak önem göstermek gerekir. Tüysüz köpek ırkılarının cilt bariyerinin sağlıklı kalması için düzenli nemlendirme, temizlik ve mevsimsel koruma uygulamaları yapılmalıdır. Tüysüz köpeklerin cilt ve genel sağlığını korumak için uygulanması gereken temel bakım adımları aşağıda sıralanmıştır:
- Ciltte biriken yağ ve kirin gözenekleri tıkamasını önlemek amacıyla 1 veya 2 haftada bir köpeklere özel, sabun içermeyen hipoalerjenik şampuanlarla yıkanmalıdır. Banyo sonrasında cildin kurumasını ve çatlamasını önlemek için veteriner hekim onaylı, parfümsüz nemlendirici losyonlar veya hindistan cevizi yağı uygulanmalıdır.
- Özellikle açık tenli tüysüz köpekler, güneşli havalarda dışarı çıkmadan önce çinko oksit içermeyen, evcil hayvanlar için formüle edilmiş güneş kremleri ile korunmalıdır. Çinko oksit içeren insan güneş kremleri köpekler tarafından yalandığında zehirlenmeye yol açabilir.
- Hava sıcaklığı 15 derecenin altına düştüğünde bu köpekler üşümeye başlar. Kış aylarında pamuklu veya polar kumaştan üretilmiş, cildi tahriş etmeyen köpek kıyafetleri giydirilmelidir.
- Genetik olarak diş kaybına ve diş taşı oluşumuna yatkın olan tüysüz ırkların dişleri haftada en az birkaç kez fırçalanmalı ve düzenli veteriner diş kontrolleri aksatılmamalıdır.
- Açıkta kalan kulak kepçeleri ve hızlı uzayan tırnaklar düzenli olarak kontrol edilmeli, enfeksiyon riskine karşı temiz tutulmalıdır.
Tüysüz Köpekler Gerçekten Hipoalerjenik midir?
Tüysüz köpeklerin yüzde yüz olarak hipoalerjenik olduğu düşüncesi sanılanın aksine sık biline yanlışlardan ibaret olup; ancak bu köpekler alerjisi olan bireyler için semptomları ciddi oranda azaltan en uygun seçeneklerdir. İnsanlarda köpek alerjisine neden olan temel faktör doğrudan köpeğin tüyü değil, köpeğin tükürüğünde, deri döküntülerinde (kepek) ve idrarında bulunan proteinlerdir.
Tüysüz köpeklerde bu alerjenlerin tutunabileceği ve evin içine dağılabileceği bir kürk tabakası bulunmaz. Ayrıca düzenli olarak yıkanıp nemlendirildikleri için deri döküntüleri kontrol altında tutulur ve havaya karışan alerjen miktarı minimuma iner. Yine de şiddetli alerjisi olan bireylerin bir tüysüz köpek sahiplenmeden önce o ırkla vakit geçirmesi ve gerekirse bir alerji uzmanı değerlendirmesi alması en güvenli yaklaşımdır.