Köpeklerde mantar hastalığı ilaç kullanımı ile geçer. Köpeklerde mantar hastalığı insanlarda olduğu gibi deride oluşur ve önemli derecede sorunlara yol açar. Birçok nedenden ötürü oluşabilen mantarlar tedavi edilmediğinde vücuttaki başka organ ve sistemleri etkileyecek seviyeye gelebilir.
Farklı mantar türlerinden oluşan köpeklerin mantar hastalığı mantarların kıl köklerine yerleşmesi ile başlar. Burada enfeksiyon oluşturabilir ve deride iltihaplanmaya neden olur. Çeşitli merhemlerle geçen bu hastalığın bulaşmaması ve hızlı tedavi edilmesi için temizlik önem taşır.
Köpek mantar hastalığı genellikle genç köpeklerde görülür. Aşırı stres ve hareketliliğin fazla olduğu gençlik dönemi mantarı tetikler.
Köpeklerde Mantar Gelişimi Nasıl Olur?
Köpekte mantar deriye yapışarak 48 saat aynı bölgede kalır. Bu sürede kıl foliküllerine yapışır ve kıllarla beraber çoğalma eğilimi gösterir. Buna bağlı olarak kıl foliküllerinde sıcak bir ödem oluşur.
Bu oluşum sonunda köpeğin kılları kırılır ve ölür. Yuvarlak bir biçimde oluşarak etrafına yayılarak ilerlemeye devam eder. Köpek mantar hastalığı her zaman bulaşıcı değildir. Bazen üzgün bir ruh durumu stres ve kötü beslenme de mantara neden olabilir.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Belirtileri
Köpeklerde mantar belirtileri kafa, kulaklar, kuyruk veya bacaklarda bazı alanlarda tüy dökülmeleri ile kendini gösterir. Bu belirtiler görüldükten sonra tedaviye gidilmezse bu dökülmeler yayılır ve önü alınamaz bir hal alır.
Köpeklerde mantarın bir diğer belirtisi ise ciltte kızarıklık ve kaşınmadır. Tüylerde kırılmalar ve kepeklenme de mantarın belirgin belirtilerindendir. Kulak içi enfeksiyonları, tırnakların dökülmesi ve deride pullaşma da önemli belirtilerdendir.
- Gözlerde çapak ve iltihap oluşumu
- Derinin pullanıp dökülmesi
- Depresyon
- Sinirli ve agresif hareketler
- Nefes almada güçlük çekme
- Hareketlerde durulma ve yorgunluk hali
- Mide bulantısı
- Kanlı ve kokulu idrar
- Yüksek ateş
- Aşırı zayıflama
- İştahsızlık gibi belirtiler ile ortaya çıkar.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Köpeklerde mantar teşhisi koymak için laboratuar alanında inceleme yapılmalıdır. laboratuarda yapılan mantar izolasyonu ile bu sorun teşhis edilir. Deri biyopsisi tanı konmasında etkilidir.
Diğer hızlı ve kesin bir tanı yöntemi de Wood lambasıdır. Sık olarak kullanılmasa da kesin sonuçlar verir.
Köpeklerde Mantar Hastalığında Neler Yapılmalıdır?
Mantar hastalığı ortaya çıktığında köpeğin hareket alanı ev veya tek bir oda ile sınırlandırılmalıdır. Bu şekilde köpeğin korunması sağlanır. Köpeklerde mantar birçok soruna neden olur. Bunlar:
- Piyoderma
- Bağışıklık sistemi hastalıkları
- Uyuz
- Yanlış şampuan kullanımına bağlı aşırı kepeklenme
- Enjeksiyon kullanımı sonrası belirli alanlarda tüy dökülmeleri
- Psikolojik sorunlar
- Yalama dermatiti gibi sorunlar da oluşur. Bu sorunlar oluştuğunda acil bir şekilde veteriner hekimle iletişime geçilmelidir.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Tedavisi
Köpeklerde mantar tedavisi tanı konduktan sonra başlar. Köpeğe bulaşan mantarın boyutu ve evresine göre tedavide farklılıklar uygulanabilir. Tedavinin ne seyirde ilerleyeceğine veteriner hekim karar verir. Köpeklerde mantar tedavisinde genellikle ilaç ve özel merhemler kullanılır.
Tanı konduktan sonra ilaçların uygulanacağı alan tıraş edilir. Mantarın hızlı bulaşan bir tür olduğu tespit edilirse bölgenin temizliği için özel şampuanlarla yıkama da yapılabilir. Bu özel şampuanların sık ve bilinçsiz kullanımında köpeğin zehirlenebileceği unutulmamalıdır.
Şampuan, ilaç ve merhemlerin ne sıklıkta ve ne şekilde kullanılacağına veteriner hekim karar vermelidir. Köpeklerde mantar hastalığı tedavisi 4 ile 8 hafta sürer. Tedavi ile beraber temizliğe de dikkat edilmelidir. Köpeğin yaşadığı alanın iki haftada bir kez temizlenmesi gerekir.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Öldürür mü?
Köpeklerde mantar hastalığı öldürebilir. Sıkça görülen bir son olmasa da uygun koşullar oluştuğunda köpek ölebilir. Özellikle zayıf bir bağışıklığa sahip olan köpeklerde bu sorun görülür.
Mantar tedavi edilmediğinde yayılma özelliği taşır. Yayılan mantar vücutta enfeksiyon oluşturarak köpeği öldürebilir. Köpekte mantar belirtileri gözlendiğinde ortaya tehlikeli komplikasyonların çıkmamasın için acil bir şekilde tedaviye gidilmelidir.
Köpeklerde Mantar Hastalığından Korunmak İçin Ne Yapılmalıdır?
Köpekte mantarı önlemek için hijyen en önemli kuraldır. Köpek mantar hastalığına yakalanmış olsa da olmasa da eşyalarının temiz, yemek ve su kabının sık yıkanması gerekir. Evde başka bir evcil hayvan varsa iki hayvanın eşyalarının birbirinde kullanılmaması gerekir.
Köpeğe özel olan eşyaları olmalıdır. Beslenme düzeni de mantar hastalığına yakalanmamak için önemlidir. Mantar bağışıklık sistemi zayıf olan köpeklere daha çabuk bulaşır. Bulaştığında önemli sorunlara yer açan mantardan korunmak için köpeğin bağışıklığını güçlendirecek besinler verilmelidir.
Köpeklerde Mantar Hastalığının Tedavisinde Mantar Aşısının Önemi
Mantar hastalığında sürekli kaşınan köpeğin kaşınmadan dolayı vücudunda yaralar oluşur. Bu yaralar başka bölgelere de bulaşarak hastalığın tekrar nüksetmesine neden olabilir. Burada en önemli tedavi mantar aşısıdır.
Mantar aşısı 15 günde bir olacak şekilde 2 doz halinde yapılır. Ancak hastalığın seyri ve evresine göre veteriner hekim başka kararlar da verebilir. Gerekli görüldüğü durumlarda 1 doz daha aşı yapılabilir.
Mantar aşısı kalça veya bacağa uygulanarak yapılır. Kas içine uygulanır. Köpeğin mantara karşı dirençli olduğundan emin olunana kadar her sene yapılmalıdır. Mantar hastalığı özellikle yavru köpeklerde risk oluşturur. Bu riskin önlenmesi için mantar aşısı kesinlikle yapılmalıdır.
Yavru köpek 135 günlük olunca bu aşının yapılmasında bir risk bulunmaz. Köpeklerde mantar hastalığı bu tedavilerle en hızlı şekilde sonlanır.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Köpeklerde Mantar Hastalığı Evde Kendi Kendine Geçer mi?
Mantar enfeksiyonları tıbbi müdahale olmaksızın kendi kendine geçmez. Aksine zamanla derinin alt katmanlarına inerek yayılır, ikincil bakteriyel enfeksiyonlara zemin hazırlar ve ev halkına bulaşma riskini artırır. Bu nedenle mutlaka veteriner teşhisi ve hekimin reçete edeceği antifungal tedavi gereklidir.
Köpeklerde Mantar Tedavisinde Sirke Kullanılır mı?
Sirke asidik yapısıyla mantarın çoğalmasını bir miktar yavaşlatabilse de sporları kökten yok edecek klinik güce sahip değildir. Ayrıca lezyonlu ve açık yaralı deride şiddetli yanma, acı ve kimyasal tahrişe yol açabilir. Bu tip geleneksel uygulamalar yerine etkinliği kanıtlanmış veteriner medikal ürünler kullanılmalıdır.
Mantar Aşısı Köpeğimi Hastalıktan Tamamen Korur mu?
Mantar aşıları tek başına yüzde yüz koruyuculuk sağlamaz ancak enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır. Hastalık oluştuktan sonra uygulandığında ise bağışıklık sistemini uyararak iyileşme sürecini belirgin şekilde hızlandırır ve klinik semptomların hafif seyretmesine yardımcı olur.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Ne Kadar Sürede İyileşir?
Erken teşhis edilen hafif vakalarda iyileşme 3 ila 4 hafta sürerken, bağışıklığı baskılanmış ya da yaygın lezyonlu köpeklerde bu süreç 8 ila 12 haftayı bulabilir. İyileşmenin kesin kabul edilmesi için klinik lezyonların bitmesi tek başına yetmez, kontrol kültür testinin temiz çıkması gerekir.
Köpeklerde mantar öldürücü şampuan ne sıklıkla kullanılmalıdır?
Mantar önleyici ve tedavi edici medikal şampuanlar genellikle tedavinin ilk 2-3 haftasında haftada 2 kez uygulanır. Enfeksiyon kontrol altına alındıkça veteriner hekimin değerlendirmesine bağlı olarak sıklık haftada bire veya on günde bire düşürülür.
Köpeğimin Mantar İlacını Tüyleri Çıktığında Kesebilir miyim?
Hayır, tüylerin yeniden çıkmaya başlaması mantarın tamamen yok olduğu anlamına gelmez. Mantar sporları mikroskobik düzeyde foliküllerde saklanmaya devam edebilir ve erken kesilen tedaviler hastalığın çok daha dirençli şekilde nüksetmesine neden olur. Tedavi sadece hekiminizin kontrolüyle sonlandırılmalıdır.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Ölümcül müdür?
Dermatofitoz gibi yüzeysel mantar enfeksiyonları doğrudan ölümcül değildir. Ancak tedavi edilmeyip ihmal edildiğinde deride açık yaralar, ağır bakteriyel sepsis, yoğun stres ve bağışıklık çöküşüne yol açarak genel sağlık durumunu kritik seviyede bozabilir.
Köpeklerde Mantar Hastalığı Kaşıntı Yapar mı?
Klasik dermatofit (saçkıran) enfeksiyonları başlangıçta çok şiddetli kaşıntıya yol açmayabilir. Ancak lezyon bölgesine ikincil bakteriler yerleştiğinde veya etken bir maya mantarı (Malassezia) olduğunda yoğun kaşıntı, huzursuzluk ve sürekli tırmalama davranışı gözlenir.
Hangi Köpek Irkları Mantar Hastalığına Daha Yatkındır?
Basenji, Yorkshire Terrier ve Cocker Spaniel gibi ırkların yanı sıra kıvrımlı deri yapısına sahip Pug ve Bulldog ırkları nem tutulumundan dolayı mantar ve maya enfeksiyonlarına daha yatkındır. Ayrıca bağışıklık sistemi tam oturmamış tüm yavru ırklar eşit derecede risk taşır.
Köpeklerde Mantar Tedavisinde Beslenmenin Etkisi Var mıdır?
Beslenme deri bütünlüğü ve bağışıklık mekanizmasının bir numaralı destekçisidir. Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri, E vitamini, çinko ve yüksek kaliteli hayvansal protein açısından zengin bir diyet, mantarın keratin dokusunu tahrip etmesini zorlaştırır ve doku onarımını hızlandırır.