Köpeklerde kızgınlık dönemi doğurganlık aşamasına geldiklerinin bir göstergesidir. Köpeklerde kızgınlık dönemi genel olarak 3 hafta kadar sürer. Köpekler çoğunlukla 6-8 ayda bir kızgınlığa girerler. Birçok köpek ırkında, ortalama 6 aylık olduklarında ilk kızgınlık dönemi görülebilir. Fakat bunun daha geç ya da erken gerçekleşmesi de mümkündür. Köpeğinizin vajinasından kan geldiğinde, daha sık idrara çıkmaya başladığında ve vulva şiştiğinde kızgınlık dönemine girdiği anlaşılabilir. Dişi köpeklerde aşırı miktarda kan üretilmez ve küçük ırk bir köpekte kanama fark edilmeyebilir. Köpeklerde çiftleşme mevsimi yoktur ve herhangi bir zamanda kızgınlık dönemine girebilirler. Kızgınlığa girdiğini anlamak için ilk kanama gününün gelmesi önemlidir. Bu kanamaya ise proöstrus kanaması adı verilir.
Dişi Köpeklerde Kızgınlık Dönemi
Dişi köpeklerde kızgınlık dönemi cinsel olgunluğun başlaması anlamına gelir. Bu dönem köpek ırklarına bağlı olarak farklılık gösterse de genelde 6 ila 12. Aylar arasında ilk bulguları verir. Bazı dişi köpeklerin 24 ila 30 aylık olana dek ergenliğe girmemeleri ve kızgınlık döneminin başlamaması olası bir durumdur. Köpeklerin iki kızgınlık dönemi arası süre ortalama 7 aydır. Dişi köpeklerde kanama miktarı gittikçe azalır ve 1 hafta-10 gün arasında devam edebilir. Dişi köpeklerin gebe kalabilmesi için ortalama 3 kızgınlık dönemi geçirmeleri önerilir. 2 yaşından önce gebe kalmaması daha sağlıklı olabilir. Kızgınlığın 5-6’ıncı günlerinde hamile kalma şansları daha fazladır. Dişi köpekler kısırlaştırılmadıkları taktirde hayatları boyunca kızgınlık dönemini yaşarlar. Yaş ilerledikçe belirtiler azalır ya da kızgınlık dönemleri arasındaki süre uzayabilir.
Dişi Köpeklerde Kızgınlık Dönemi Belirtileri
- Sevgi dolu olma: Köpeklerde kızgınlık dönemi başladığında normalden daha çok sevecen olurlar. Sahiplerine yakın olur ve devamlı sevilmek isterler.
- Cinsel organın şişmesi: Kızgınlık döneminin ilk haftalarında köpeğin vulvası şişer. Bazı köpeklerin ise cinsel organları kararır. Köpeğin bu bölgeyi sık yaladığını görebilirsiniz.
- Erkek arayışı: Dişi köpekler kızgınlık döneminde erkek köpekler ile daha yakın olmak ister.
- Kanama: Dişi köpeğiniz kızgınlık dönemine girdiyse, az miktarda da olsa kanama olduğunu görebilirsiniz. Bu kanama vulvanın şişmesinden kaynaklanabilir. Vulvanın şişmesi ise erkeklerin dikkatini çekmek için gerçekleşir.
- Beslenme değişikliği: Köpekler kızgınlık dönemine girdiğinde her zaman severek tükettiği mamaları yemek istemeyebilir. Bazı köpeklerde iştahsızlık görülebilir.
Erkek Köpeklerde Kızgınlık Dönemi
Bilinenin aksine, erkek köpekler dişi köpekler gibi kızgınlığa girmezler. Fakat yakınlarında bir dişi köpek gördüklerinde davranışlarında farklılıklar görülebilir. Erkek köpekler kortizol ve testosteron olarak bilinen hormonların artması ile daha agresif olabilirler. Bu durum onların huzursuz olmasına ve gece ulumalarına neden olur. Aynı zamanda sık sık evden kaçmaya çalıştıklarını ve buldukları her alana idrar yapmak istediklerini görebilirsiniz. Erkek ve dişi köpeklerin tüm olumsuz belirtilerini önlemenin çaresi onları kısırlaştırmaktır. Erkek köpeklerin üremeleri için belli bir dönemi yoktur. En verimli oldukları dönem 12 ila 18 aylık olduklarındadır. Köpekler 18 gün boyunca dişi köpeklere ilgi duyabilir. Yetişkin bir erkek köpeğin her an çiftleşmeye hazır olduğu söylenebilir. Fakat dişi kediler çoğu zaman bu çiftleşmeye istekli olmaz ve izin vermezler.
Köpeklerde Kızgınlık Evreleri
- Proostrus – Kızgınlık Öncesi
Dişi köpek doğurgan değildir. Fakat kanama dönemi ve yumurtlama başlamıştır. Köpekler evden çıkma konusunda çok istekli ve hatta gergin olabilir. Bu aşamada herhangi bir erkek köpekle çiftleşmeyi reddeder.
- Kızgınlık
Dişi köpeklerin kanaması bittiğinde doğurgan olmazlar. Bu dönem 3-17 gün sürebilir. Bu sürede bir erkek köpekle çiftleşmeye izin verecektir. Çok hareketli oldukları ve sevecen halleri ile dikkat çekerler.
- Diöstrus – Kızgınlık Sonrası
Kızgınlığın bu evresi ortalama 60-100 gün sürebilir. Döllenme gerçekleştiyse hamilelik, doğum ve yavruların beslenmesi gibi dönemler gelir. Bu evre hayvanın döllenip döllenememesi ile ilgilidir. Döllenme olmadıysa dişi köpek erkekleri geri çevirir.
- Anöstrus
Cinsel anlamda durgunluk olan dönemdir. Gebe kalan köpekler için doğum sonrası başlamaktadır. Gebe kalmayan köpeklerde de diöstrus döneminden sonra görülür. Genellikle 120 gün sürer ve bir sonraki hamilelik dönemine kadar iyileşme ve dinlenme sağlanır.