Köpekler kaç ay hamile kalır süresi ortalama 2 ay, yani yaklaşık 58 ila 68 gün sürer; klinik olarak en sık kabul edilen standart süre 63 gündür (yaklaşık 9 hafta). Köpekler gebeliklerini takvim ayı olarak yaklaşık 2 ayda tamamlar ve döllenmenin gerçekleştiği günden itibaren 9. haftanın içinde doğum yaparlar. İnsanların en sadık dostu köpekler sahiplenilen en sevimli evcil hayvanlar arasında gelir. Köpekler cinslerine ve ağırlıklarına göre farklı özelliklere sahiptirler. Köpeğiniz hamile olduğunda kafanıza takılan bir çok soru olabilir. Köpeklerde hamilelik süresi ne kadar? Köpeğimin hamilelik süreci nasıl geçer? Köpeklerde hamilelik belirtileri nasıldır? Merak ettiğiniz tüm soruların cevaplarını yazımızda sizler için açıkladık.
Köpekler Kaç Ay Hamile Kalıyor?
Dişi köpekler yılda 2 kez çiftleşme dönemine girerler. Köpek çiftleşmesinden sonra oluşumundan itibaren 61-65 gün sonra doğum gerçekleşir. Köpeklerde hamilelik sürecinin ilk ayında köpeğinizde fiziksel olarak değişim görmezsiniz. Ancak gebeliğin 2. ayından itibaren kilo alma, karın bölgesinde genişleme ve sarkma, iştahta artış ve daha çok dinlenme molası verme gibi belirtilere rastlanacaktır. Yavruların kemik gelişimleri bu aydan itibaren başladığı için anneye protein, mineral içeren gıdalar verilmesi önemlidir.
Köpeklerde gebelik yaklaşık 9 hafta, yani ortalama 63 gün veya yaklaşık 2 aydır. Dişi köpeklerde hamilelik belirtileri:
- Köpeğinizin meme uçlarının şişmesi
- Çiftleşmeden sonra vajinal bir akıntı gelmesi
- Köpeğinizin kilo alması
- Karın bölgesinde şişlik
- Belirli bir alana özel bir yuva yapmaya başlaması
- Halsizlik
Köpeklerde en çok kullanılan ultrason yöntemi ile köpeğinizin 21. günden itibaren hamileliği ortaya çıkacaktır. Ayrıca veteriner hekiminiz elle muayene gibi farklı yöntemlerde kullanabilir. Köpeklerde hamilelik sürecinde çok stresli olabilir. Bu dönemde köpeğinizin sağlığı, bakımı, beslenme alışkanlığını iyi bir şekilde yönetmeniz gerekir. Ayrıca köpeğinizi psikolojik açıdan da olumlu tutmanız önemli olur.
Anne Karnında Yavruların Gelişimi Nasıldır?
Köpeğinizin karnındaki yavruların gelişimi gebeliğin 20. gününden itibaren başlar. Bu yüzden köpeğiniz hamile olsa bile ilk haftalarda yapılan ultrason görüntülerinde bir belirti çıkmayabilir. Köpeğinizin kaç adet yavru doğuracağını veteriner hekiminizin yapacağı muayeneler sonucunda öğrenebilirsiniz.22. günde yavruların organları oluşmaya başlar. 24. günde ise yavruların boyutları 1,5-2 cm arasında artış olur. Yavrular 30. günden itibaren hızla büyümeye devam ederler. Anne karnındaki yavruların gelişimi 2 ayın sonunda son aşamaya ulaşır. Boyları 16-17 cm olan yavrular artık doğmaya hazırlardır.
Köpeklerde Gebelik Haftalarına Göre Nasıl İlerler?
Köpeklerde yaklaşık dokuz haftalık gebelik boyunca hem yavrularda hem de anne köpeğin vücudunda önemli değişiklikler meydana gelir. Gebeliğin başlangıcında dışarıdan belirgin bir değişiklik görülmeyebilir. Son haftalara doğru ise karın hacminin artması, meme bezlerinin belirginleşmesi ve davranış değişiklikleri daha kolay fark edilebilir.
| Dönem | Yaklaşık Zaman | Genel Süreç |
| Erken dönem | 1–3. hafta | Embriyonik gelişim başlar |
| Orta dönem | 4–6. hafta | Gebelik veteriner yöntemleriyle daha rahat doğrulanabilir |
| Son dönem | 7–8. hafta | Yavrular hızla büyür, karın belirginleşebilir |
| Doğuma hazırlık | 9. hafta | Yuvalama ve huzursuzluk gibi belirtiler görülebilir |
| Ortalama doğum | 63. gün civarı | Doğum süreci başlar |
Yukarıdaki tarihler yaklaşık değerlerdir. Her köpekte gelişimin tamamen aynı günlerde ilerlemesi beklenmemelidir.
Köpeklerde Gebelik Ne Zaman Belli Olur?
Köpeklerde gebeliğin veteriner tarafından doğrulanması için kullanılan yönteme göre uygun zaman değişir. Ultrason gebeliğin doğrulanmasında en faydalı yöntemlerden biridir ve genellikle gebeliğin 25–35. günleri arasında uygulanması uygundur. Ultrason aynı zamanda yavruların canlılığının değerlendirilmesine yardımcı olur. Köpeklerde gebeliğin değerlendirilmesinde kullanılabilecek yöntemler aşağıda sıralanmıştır:
- Ultrason: Genellikle 25–35. günlerde gebeliğin belirlenmesinde oldukça kullanışlıdır.
- Palpasyon: Deneyimli veteriner hekim tarafından gebeliğin belirli dönemlerinde uygulanabilir.
- Relaxin testi: Gebeliğe bağlı relaxin hormonunun değerlendirilmesine dayanır.
- Röntgen: Yavruların iskeletlerinin mineralizasyonundan sonra kullanılabilir ve özellikle gebeliğin son dönemlerinde yavru sayısının değerlendirilmesinde yararlıdır.
Dişi köpekte fetüsler radyografide yaklaşık 45. günden sonra görülebilir; 55. günden sonraki radyografiler yavru sayısını belirlemek açısından daha kullanışlıdır.
Hamile Köpek Nasıl Beslenmelidir?
Hamile bir köpeğin beslenmesi yavruların gelişimini desteklerken annenin ideal vücut kondisyonunu koruyacak şekilde planlanmalıdır. Gebeliğin ilk döneminden itibaren kontrolsüz şekilde mama miktarını artırmak doğru değildir. Sağlıklı vücut kondisyonundaki bir köpeğin enerji ihtiyacı gebeliğin ilk yaklaşık üçte ikilik bölümünde büyük ölçüde bakım ihtiyacına yakın kalabilir. Fetüslerin büyümesinin hızlandığı son üçte birlik dönemde ise enerji ihtiyacı artar.
Dişi köpeğin beslenme planında dikkat edilmesi gereken temel noktalar aşağıda sıralanmıştır:
- Tam ve dengeli bir mama kullanılmalıdır.
- Aşırı kilo alımına engel olunmalıdır.
- Son haftalarda artan enerji ihtiyacı dikkate alınmalıdır.
- Büyük öğünler yerine daha küçük ve sık öğünler tercih edilebilir.
- Suya sürekli taze ulaşım sağlanmalıdır.
- Vitamin ve mineral takviyeleri veteriner önerisi olmadan verilmemelidir.
Özellikle kalsiyum gibi takviyelerin kontrolsüz kullanılması yerine gebelik boyunca beslenme programının veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi daha güvenlidir.
Dişi Köpeklerde Doğumun Yaklaştığı Nasıl Anlaşılır?
Köpeklerde doğum yaklaştığında anne köpeğin davranışlarında ve vücudunda çeşitli değişiklikler ortaya çıkabilir. En sık görülen belirtilerden biri yuva hazırlama davranışıdır. Köpek sessiz bir yer arayabilir, yatağını düzenleyebilir, huzursuz dolaşabilir veya normalden daha fazla yalnız kalmak isteyebilir.
Dişi köpeklerde doğum yaklaşırken görülebilecek belirtiler aşağıda listelenmiştir:
- Huzursuzluk
- Yuvalama davranışı
- İştahın azalması
- Hızlı soluma
- Ara ara titreme
- Saklanma isteği
- Meme bezlerinin belirginleşmesi
- Vajinal akıntı
- Vücut sıcaklığında geçici düşüş
Çoğu köpekte rektal sıcaklığın yaklaşık 36,7–37,8°C aralığına düşmesi doğumdan yaklaşık 8–24 saat önce görülebilir. Bununla birlikte sıcaklık düşüşü tek başına kesin doğum göstergesi olarak değerlendirilmemelidir.
Dişi Köpekler Bir Doğumda Kaç Yavru Doğurur?
Bir köpeğin doğuracağı yavru sayısı için tüm ırklara uygulanabilecek tek bir rakam yoktur. Yavru sayısı özellikle ırk, vücut büyüklüğü, yaş ve bireysel üreme özelliklerinden etkilenebilir. Küçük ırklarda daha az, büyük ırklarda ise daha yüksek yavru sayıları görülebilse de bu kesin bir kural değildir. Aynı ırka ait iki köpekte bile farklı sayıda yavru gelişebilir.
Köpeklerde doğum öncesinde yavru sayısının mümkün olduğunca doğru bilinmesi önemlidir. Özellikle gebeliğin ileri döneminde veteriner tarafından çekilen röntgen, yavruların iskeletleri görünür hale geldiği için yavru sayısını değerlendirmede ultrasona göre daha uygun olabilir.
Köpeklerde Zor Doğum Belirtileri Nelerdir?
Zor veya anormal doğuma distosi adı verilir. Rahim kasılmalarının yetersiz olması, doğum kanalının uygun olmaması, yavrunun büyük olması veya yavrunun anormal pozisyonda bulunması distosiye neden olabilir. Doğum sırasında normal dışı görünen belirtiler veteriner hekim tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle güçlü kasılmalara rağmen yavrunun gelmemesi, doğum sürecinin ilerlememesi, anne köpeğin belirgin şekilde kötüleşmesi veya yavrular arasında olağan dışı uzun süre bulunması acil değerlendirme gerektirebilir.
Köpeklerde Doğum Anı
Köpeğinizin doğumunun başladığını, huzursuzluk, sık idrara çıkma, hızlı nefes alıp verme ve yuvasını yaptığından anlayabilirsiniz. Annenin artık karnı genişlemiş, aşağıya doğru sarkmış ve hareketleri azalmış olur.
Doğuma 24 saat kala annenin vücut sıcaklığı 1 dereceye kadar düşer.
Doğum yapılacak yerin sakin, loş bir ortam ve yerin yumuşak, serin olmamasına dikkat edilerek ayarlanması köpeğinizin doğum esnasındaki konforu açısından önemlidir.
Doğum başladıktan sonra yavrular zar içerisinde kordonlarıyla birlikte doğar. Anne yavruların kordonlarını dişleriyle kopardıktan sonra plasentayı yer. Plasentayı yemesinin amacı oldukça yararlı olmasının yanı sıra annenin yavrularının yanından birkaç gün ayrılmaması için gereken besin ihtiyacını karşılama şeklidir. Bu durum aslında köpeklerde içgüdüsel bir davranıştır.
Eğer köpeğiniz 7 ve üstü yavru doğuracaksa doğum süresi 24 saati geçebilir. Köpeğiniz kendi başına kimseden yardım almadan doğumu gerçekleştirebilir. Ancak safkan cins bir köpeğinizi varsa veteriner hekiminize doğum yaklaştığı zaman göstermeniz herhangi bir komplike bir durum olup olmayacağı konusunda genel bir kontrol yaptırmanız önemlidir.
Anneleri doğumu bittikten sonra yan yatarak yavrularını emzirmeye başlar. Bu ilk emzirme yavruların bağışıklık sistemlerinin güçlenmesi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca köpeğiniz annelik içgüdüsüne sahip olarak yavrularını benimsemeye başlayacaktır.
Köpeklerde Doğum Sonrası
Köpeğiniz doğumu başarılı bir şekilde gerçekleştirdikten sonra yavrularına gereken ilgiyi ve yardımı gösterecektir. Köpeğinizin doğum yerini temizleyin, havluları temiz olanlarla değiştirin.Daha sonra annenin yavruları emzirmesi için onu yalnız bırakın. Yavrular, anne karnından gözleri ve kulakları kapalı olarak doğarlar. Doğum sonraki 11. günden itibaren önce kulakları açılarak sesleri duymaya başlarlar sonra gözleri açılır. Ortalama 1 ay sonra yavrulara dışarıdan besleyici takviyeler verilmesi gerekir. Köpeğiniz bu dönemde çok hassas oldukları için çocukları ve yabancıları yavruların yakınına yaklaştırmamanız önemlidir.