Özet
Kedim eve işiyor, kedinizin bazı sağlık sorunları yaşadığını gösteren bir belirti olabilir. Çünkü kedinin tuvalet alışkanlıklarını değiştirmesinin arkasında pek çok farklı sebep yatabilir. Eğer kediniz normal tuvalet alışkanlığını terk etmiş ve evin muhtelif yerlerine işiyorsa bu durum mutlaka ciddiye alınmalıdır. Kediler son derece temiz olmalarıyla meşhur evcil hayvanlardır. Ancak bazı kedilerde zaman zaman görülen psikolojik ve fizyolojik değişimler tuvalet alışkanlıklarının bile değişmesine neden olabilir. Kedim eve işiyor diye şikayet eden evcil hayvan sahiplerinin bu konuda dikkat etmesi gereken bazı hususlar ve yöntemler vardır.
Kedim Eve İşiyor Nasıl Engellenir?
Kedinin çişini yatağa yapmasını engellemek için öncelikle tuvalet alışkanlıklarının neden oluştuğunu gözlemlemek gerekir. Örneğin evin içinde farklı kedilerin bulunması bazı kedilerin psikolojik stres yaşamasına neden olabilir. Çünkü kedilerin başka kedilerle birlikte yaşadıklarında yatağa veya evin farklı yerlerine çiş yapmaya yatkın oldukları bilinir. Hane halkına yeni bir kedi dahil ettiğinizde bölge işaretleme yarışı başlayabilir. Dominant kedi evin kendi bölgesi olduğunu göstermek için evin farklı bölgelerine işeme davranışında bulunabilir. Bu aslında diğer kedilere verilen bir mesaj olsa da hijyen konusunda problemler yarattığı için müdahale edilmelidir. Bunun için öncelikle kedinin tuvalet alışkanlığını değiştiren sebepler gözlemlenmelidir.
Kedilerde Farklı Yere İşeme Nedenleri
Kedilerin farklı yere çiş yapmasının nedenleri çeşitlilik gösterebilir. Kediniz hijyenine çok düşkün olsa bile birden kum kabı dışındaki yerlere çiş yapmaya başlayabilir. Kedinin farklı yere işemesi bir ihtiyaç değil psikolojik olarak kullandıkları bir iletişim aracı olarak tanımlanabilir. Bu yüzden kediniz kum kabını kullanmayı bıraktıysa evde veya kedinin psikolojisinde ters giden bir şeyler vardır. Kedinizin davranışlarını yakından gözlemleyerek size anlatmak istediğini öğrenebilir ve buna göre soruna müdahalede bulunabilirsiniz.
Kedinin Eve İşemesi Hastalık Belirtisi Olabilir mi?
Evet. Kum kabı dışına idrar yapma bazı kedilerde idrar yolları veya diğer sağlık sorunlarının ilk belirtilerinden biri olabilir. Özellikle davranış aniden başladıysa sağlık problemi olasılığı göz ardı edilmemelidir.
Mesane ve alt üriner sistem problemlerinde kediler daha sık idrara çıkabilir, idrar yaparken ağrı yaşayabilir veya kum kabını yaşadığı rahatsızlıkla ilişkilendirebilir. Bunun sonucunda farklı yüzeylere idrar yapmaya başlayabilir.
Kedim Eve İşiyor Olası Sağlık Sorunları
Kedinin yaşadığı sağlık sorunları tuvalet kabı dışına işemelerinin arkasında yatan en önemli sebeplerden biri olabilir. Eğer kediniz tuvalet alışkanlığını ani biçimde değiştirmişse, idrar yolları enfeksiyonundan söz edilebilir. Kediler idrar yollarında sorun yaşadıklarında bu sorunun kumdan kaynaklandığını ilişkilendirdikleri için tuvalet yaptıkları yeri değiştirmek isterler. Özellikle idrar yolları başta olmak üzere çeşitli böbrek hastalıkları ve idiyopatik sistit gibi üriner sistem hastalıkları kedilerin farklı yere işemesine neden olur.
Kediniz sık sık idrara çıkıyor, genital bölgesini yoğun olarak temizliyor ve kumu normalden fazla eşeliyorsa sağlık sorunlarından şüphelenmeniz gerekebilir. Ayrıca tuvaletini farklı yere yapan erkek kedilerde idrar taşı oluşumu da görülebilir. Bu nedenle kedim eve işiyor şeklindeki şikayetlerinizde öncelikle kedinizin mevcut sağlık durumunu kontrol etmeniz tavsiye edilir. Aynı zamanda eve yeni bir evcil hayvan gelmesi veya sahip değişikliği gibi durumlar kedide stres yaratabilir. Stres ve travmaya bağlı olarak kedinin tuvalet alışkanlıklarında ani değişiklikler olması sık sık görülen bir sorundur.
Kedinin İşemesi ile İdrar Püskürtmesi Aynı Şey mi?
Hayır. Normal idrar yapma ile idrar püskürtme (spraying) farklı davranışlardır. Ayrımı yapabilmek sorunun nedenini belirlemede oldukça önemlidir. Kedilerin eve işemesi ve kedilerin idrar püskürtmesinin farklarını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.
| Durum | Kum Dışına İşeme | İdrar Püskürtme |
| Pozisyon | Genellikle çömelir | Genellikle ayakta durur |
| Yüzey | Çoğunlukla yatay | Çoğunlukla dikey |
| İdrar miktarı | Görece daha fazla | Genellikle az |
| Kuyruk | Normal pozisyonda olabilir | Dikleşip titreyebilir |
| Temel neden | Sağlık, kum kabı veya stres | Sıklıkla bölgesel/sosyal işaretleme |
| Evdeki alan | Halı, yatak, koltuk, zemin | Duvar, kapı, mobilya kenarı |
Kedi Kum Kabı Nasıl Olmalı?
Kedilerin tuvaletinin hijyenik olmaması kedinin farklı bir tuvalet noktası aramasına neden olabilir. Kedi tuvaletini düzenli aralıklarla temizlemeniz ve yeterli miktarda kum içerdiğinden emin olmanız gerekir. Evde birden fazla kedi yaşıyorsa kedi tuvaletinin hijyenine ekstra özen göstermeniz tavsiye edilir. Bazı kediler bir tuvaleti diğer kedilerle paylaşmayı istemez. Bu tür durumlarda kedilerin taleplerine göre evdeki kedi sayısı kadar kedi tuvaleti edinmeniz gerekebilir. Öte yandan seçici canlılar olan kediler, pek çok aksesuarda olduğu gibi kedi tuvaletinin modeline ve tasarımına da takılabilirler. Kediniz tuvaletini yaparken içinde rahat hareket edemediği ve keyif almadığı tuvalet modellerini kullanmayı reddedebilir.
Kedi tuvaletinin tasarımı içindeki kokuyu hapsedecek şekilde yapılmışsa, kedinizin kötü kokuya maruz kalmaması için sık sık temizlenmesine dikkat edilmelidir. Kediler için pratik kullanıma sahip tuvalet modelleri kullanıldığında kedinizin başka bir yere işeme sorununa çözüm bulabilirsiniz. Kedi mevcut kapalı tuvaletini kullanmak istemiyorsa açık ve geniş bir alternatif denenebilir. Değişiklik sonrasında kedinin davranışı gözlemlenerek hangi modeli tercih ettiği belirlenebilir.
Kedilerde Kısırlaştırma Eve İşemeyi Önler mi?
Kısırlaştırma özellikle hormonlarla ilişkili idrar püskürtme ve bölge işaretleme davranışının azalmasına yardımcı olabilir, ancak her eve işeme problemini tek başına çözmez.
Kısırlaştırılmış kedilerde de stres, başka kedilerle çatışma veya sağlık problemleri nedeniyle idrarla işaretleme görülebilir. Dolayısıyla kısırlaştırılmış bir kedinin eve işemeye başlaması durumunda neden araştırılmaya devam edilmelidir.
Kediler Neden İşaret Bırakır?
Kedilerin eve işaret bırakması içgüdüsel olarak yapmaları gereken bir davranıştır. Kısırlaştırılmamış kediler çiftleşme dönemlerine geldiklerinde kokularını bırakmak veya evdeki çeşitli bölgeleri işaretlemek için farklı noktalara işeyebilirler. Erkek kedinin işeme problemi kısırlaştırılmadığı zaman bölge işaretleme şeklinde görülür. Dişi kedilerde ise kızgınlık dönemine girilmesiyle birlikte yatağa veya evin farklı yerlerinde çiş yapma durumu meydana gelebilir. Ayrıca duygusal anlamda karmaşık canlılar olan kedilerin karakterine bağlı olarak da evin farklı yerlerine işeme davranışı görülebilir.
Kedinin İşediği Yer Nasıl Temizlenmeli?
İdrar kokusunun kalması kedinin aynı noktayı yeniden kullanmasına katkıda bulunabilir. İnsan burnunun artık algılayamadığı koku izleri bile kediler tarafından fark edilebilir. Bu nedenle idrar yapılan bölgenin yalnızca güzel kokması değil, idrar kalıntılarının mümkün olduğunca giderilmesi hedeflenmelidir. Evcil hayvan idrarı için geliştirilmiş enzim bazlı temizleyiciler ürün talimatlarına uygun şekilde kullanılabilir.
Kedinin Eve İşemesi Nasıl Engellenir?
Kedinin eve çiş yapmasını engellemek için ideal bir yaşam alanı kurmak çok önemlidir. Kediniz aniden tuvalet alışkanlığını değiştirdiyse yolunda gitmeyen bazı şeyleri size belli ediyor demektir. Bu yüzden kedinin eve işemesini engellemek için şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Kedi tuvaletini sık sık temizleyin.
- Kedinin kullanmaktan memnun olduğu tuvalet modelini ve kumu seçin.
- Kedinin tuvalet yerini kedi ihtiyaçlarına göre belirleyin.
- Ortalama 6 aylık veya 1 yıllık periyotlarda kedi tuvaletini yeni bir modelle değiştirin.
Bunun dışında kedi tuvaletinin yerini sık sık değiştirmeden evin içinde sabit bir konumda tutmak gerekir. Kedim eve işiyor şeklinde şikayetleri olan evcil hayvan sahipleri bu yöntemlerle kedinin tuvalet alışkanlığını yeniden kazanmasını sağlayabilir.